Belangrijke Kleurbegrippen

Kleur is een elementair natuurverschijnsel.

De kleurtoon zegt veel over de kleur, hij geeft de kleur een naam. Bijvoorbeeld rood, groen, geel, oranje. We weten dan in welke richting we moeten denken. Dit zegt echter niet alles over de kleur. Wat voor de een rood is kan voor de andere meer naar oranje of naar blauw gaan.

De lichtheid staat voor de mate waarin een kleur het licht reflecteert en wordt in verschillende systemen aangeduid door middel van cijfers.

Met het begrip verzadiging wordt aangeduid hoeveel er van de zuivere kleurtoon aanwezig is in het kleurbeeld. Een kleur is laagverzadigd als er veel zwart en/of wit in het kleurbeeld aanwezig is. De verzadiging is dus een maat voor de zuiverheid van een kleur. Verzadiging kan chromaticiteit zijn of saturatie.

Chromatische kleuren zijn kleuren die chroma bevatten, dat wil dus zeggen rood, blauw, geel of groen of tussen kleuren hiervan.

Achromatische kleuren zijn kleuren die geen kleurtoon informatie bevatten. Dus grijze, zwarte en witte kleuren, zonder rood, geel blauw of groen.

Aanvullend, tegenover elkaar staand. Complementaire kleuren zijn kleuren die elkaar in balans brengen. Zie ook nabeeld.

Een fenomeen waarbij we als we naar een kleurbeeld bewust of onbewust kijken een fysiologische kleur wordt gemaakt. Dit proces kan bewust gemaakt worden door intens naar een kleur te kijken en vervolgens naar een witte of grijze achtergrond te kijken. Het lichtbeeld wat zichtbaar wordt is het nabeeld. Nabeeld kleuren zijn wetmatige kleuren en de basis voor kleurharmonie.

We spreken van kleurharmonie als twee of meer kleuren bij elkaar passen.

CIELAB is een kleurenruimte met L a b waarden (lightness, rood-groen, blauw-geel) waarmee getallen aan kleur kunnen worden toegekend om kleurverschillen uit te rekenen.

Als je met een spectrofotometer of een tristimulusmeter een kleur hebt gemeten en je wilt deze vergelijken met de kleur die je voorgeschreven hebt (standaard kleur) kun je het kleurverschil bepalen. Je kunt het verschil tussen twee kleuren zien als de afstand tussen de coördinaten van die kleuren in een kleurenruimte. Hierbij kan de CIE-kleurenruimte goed gebruikt worden. Om de afstand te berekenen, dus in een getal uit te drukken, gebruikt men kleurverschilformules.

Een spectrofotometer meet per golflengte de reflectie of de transmissie van het licht dat op of door een object schijnt. Dit levert de nauwkeurigste informatie met betrekking tot kleur op, immers alle andere afgeleide grootheden (zoals XYZ en L*a*b*) kunnen dan uitgerekend worden. Spectrofotometers zijn duurder dan tristimulusmeters, maar hebben ook meer mogelijkheden. Naast kleurverschilberekening worden ze ook gebruikt voor het ontwikkelen van kleurrecepten.

Een kleurordeningssysteem gebaseerd op hoe mensen kleuren waarnemen. NCS beschrijft kleuren met zes elementaire kleuren: wit, zwart, geel, rood, blauw en groen.

De mate van niet vervuiling met zwart en wit. De term helderheid is verbonden met lichte kleuren.

Een andere manier om een kleur te meten, kan ook zonder dure kleurmeters. De identificatie van een kleur kan door een waarnemer gedaan worden op basis van visuele waarneming en ervaring. In plaats van een kleurmeter hebben we een set kleurstalen nodig, zoals bijvoorbeeld een kleurenwaaier. Een match of een close match kan dan worden gevonden tussen een oppervlak en de kleur in de kleurenwaaier.

De lichtkleuren rood, blauw en groen. Met de RGB kleuren is het mogelijk alle kleuren te maken.

De drukinktkleuren Cyaan, Magenta en Yellow. De K staat voor Black (zwart).